De laatste tijd kom ik ze steeds vaker tegen: mannen en vrouwen die verstrikt zitten in een zelfde type van verwijdering: dat van de Kenau en het Watje.
Degelijke verwijderingen zitten eigenlijk heel simpel in elkaar. E is absoluut een oplossing voor, alleen op de een of andere manier zien we die oplossing niet. In plaats van elkaar te helpen om er uit te stappen, versterken we juist het negatieve gedragspatroon. Waarop de ander weer verder doorschiet, tot je op een gegeven moment bijna een karikatuur van jezelf bent geworden. De makkelijkste manier om patronen te versterken, is door de ander de schuld te geven van wat er gebeurt.
Duidelijker
En wat we tegenwoordig merken, is dat vrouwen een stuk duidelijker laten merken wat ze willen. Ze willen ook heel erg veel: een loopbaan, moederschap, vriendschap, leuke vrienden en vriendinnen, sport, cultuur en een goed sexleven. En pakt het niet zo uit als ze verwacht hadden, dan proberen ze daar op een eisende en dwingende manier verandering in te brengen. Ze gaan hun onderhandelingen overigens niet in vanuit een sterk gevoel van eigenwaarde en vertrouwen in een gelijkwaardige afloop. Nee, ze doen het op een manier alsof ze er bijna zeker van zijn dat ze toch niet zullen krijgen wat ze willen.
Eisen
De Kenau kan namelijk alleen maar eisen.
Het Watje kan alleen maar nog meer afstand nemen, zich nog minder inspannen voor het gezin en de kinderen, nog meer veranderen in een kind of ondergeschikte, die alleen maar iets doet als het hem verteld wordt.
De ultieme watjesrol van mannen: ze laten alles wat ze ingewikkeld of saai vinden, over aan vrouwen. Ze nemen geen gelijke verantwoordelijkheid voor het goedlopen van hun huwelijk, de opvoeding en de huishouding, nee, ze doen pas wat als hun vrouw ze daartoe opdracht geeft. Ze verweken.
Lijstjes
Vervolgens vinden die mannnen het gek dat hun vrouw ze met die lijstjes achterna zit. En ze proberen dan door te protesteren en uit te stellen, toch nog een beetje macht terug te winnen. Want doordat je zelf de lijstjes niet samen met haar hebt gemaakt, voel je jezelf in een achterstandspositie.
Verhard
Ondertussen is de vrouw verder verhard en kan ze ook de welgemeende liefde van de man nog maar nauwelijks binnenlaten. Hij zoekt misschien ook nog maar nauwelijks toenadering. Maar als hij het doet, bestaat de kans dat zij hem afwijst. Ze voelt zich miskend. En ze kan zijn inspanningen ook niet meer goed waarnemen, laat staan waarderen.
Gevoed
Zij wordt niet langer gevoed door het mannelijke, hij niet door het vrouwelijke. Er is geen plek meer waar zij kan ontspannen, alles hangt van haar af, zij moet namelijk ook zijn lijstjes in de gaten houden, want hij heeft de verantwoordelijkheid uit handen laten vallen. Doordat ze niet kan steunen, verliest ze de verbinding met het ontvankelijke, de essentie van haar vrouwelijkheid.
Ze kettert verder en ze is bovendien nu zo ontevreden, dat wat hij ook doet, ze altijd met kritiek komt.
Verwijderd
En zo raken de Kenau en het Watje steeds verder van elkaar verwijderd.
Beiden ontevreden, beiden de ander daarvan beschuldigend (als praat de vrouw meer dan de man, dus waarschijnlijk zal ze ook net wat meer beschuldigen).
Grote Relatie Dag
Dit is een eerste verkenning voor de lezing Leve de Kenau en het Watje, de Macho en de Muts, die ik ga houden op de Grote Relatie Dag op 12 oktober in Rotterdam.
Een van de belangrijkste misvattingen in relaties is te denken dat het probleem aan de ander ligt. Als je wilt dat je partner verandert, ga je in gevecht met de werkelijkheid. Je maakt de keuze om een deel van je (levens)energie te besteden aan vechten. Jij vind immers dat de werkelijkheid niet zo hoort te zijn als hij is en jij zal de werkelijkheid wel even gaan veranderen.
Oorzaak
Meestal begin je dan met je aandacht te richten op de oorzaak van de werkelijkheid, want als je die oorzaak kunt wegnemen, zal de werkelijkheid waarschijnlijk ook veranderen. Het probleem is alleen dat je niet zoekt naar de oorzaak van de werkelijkheid in JE ZELF, nee, je zoekt naar de oorzaak in DE ANDER.
Plek
Een zinloze plek om te zoeken. Want ook al zou die oorzaak in de ander liggen, jij hebt geen macht om die werkelijkheid te veranderen omdat hij in de ander ligt.
Macht
De enige waarover je, tot op een zeker niveau, macht hebt, ben jezelf. Daarom is het veel logischer om te zoeken naar de oorzaken die in jou liggen. Stel dat je die oorzaak vindt, op welk niveau dan ook: in je lichaam, je gevoelsleven, je manier van waarnemen en denken, de familiegeschiedenis, of je persoonlijke geschiedenis, het belangrijkste moment dat de energie verschuift, is wanneer er een diepe vorm van aanvaarding van de werkelijkheid is. Dat wordt niet bereikt door iets gedwongen ‘los te laten’. Het werkt ook niet als je met je gedachten je gevoelens in een bepaalde richting te proberen te dwingen, omdat je het niet goed vindt zoals je je voelt en een ander gevoel wilt hebben.
Doornstruik
Het proberen te veranderen van de werkelijkheid zorgt er vaak voor dat je er nog dieper in verstrikt raakt, als een doornstruik waardoor je met geweld probeert heen te lopen. In je poging jezelf te bevrijden, creëer je energieën die je stagneren. Je hebt dan namelijk grote kans dat het overlevingsmechanisme zich op een andere plek gaat verschuilen, omdat er op een wezenlijk niveau niets is veranderd.
Beauty & Beast
Je speelt nog steeds voor prins die Doornroosje probeert wakker te kussen. Of voor de Beauty die de enige is die Het Beest begrijpt. Je blijft hardnekkig in je eigen sprookje geloven. Maar op de een of andere manier lijkt het geen werkelijkheid te kunnen worden.
Eigen Verlangens
Een ander vreemd bijverschijnsel van dit verzet tegen de werkelijkheid, is namelijk dat het er vaak op uit draait dat je je eigen behoeften gaat ontkennen. Je bent te druk bezig met de ander om op jezelf te letten en werkelijk voor jezelf te zorgen. Je bent te druk met boos, verdrietig en teleurgesteld te zijn. Dat heeft ook een keerzijde: want je leert (vaak op andere momenten) ook te genieten van je leven. Toch zit er dan vaak iets geforceerds op.
Ontkennen
Als je je blijft richten op iemand die niet echt beschikbaar is, zul je dus je eigen behoeften ontkennen en je aandacht te veel op de ander gaan richten.
Er zijn vaak zeer aanwijsbare dingen die hij of zij verkeerd doet en vaak heb je ontzettend gelijk dat je te maken hebt met onuitstaanbare karaktereigenschappen en lijkt het enige antwoord dat je partner moet veranderen om de situatie nog enigszins houdbaar te krijgen.
Bagage
Het punt is alleen dat je gemakshalve vergeet dat jij ook zo je bagage mee de relatie in neemt.
Dat je met deze persoon in bepaalde dingen verstrikt raakt, kan hele simpele oorzaken hebben die niks met deze persoon te maken hebben.
Je kunt bijvoorbeeld gewend zijn om om te gaan met mensen die niet helemaal beschikbaar voor je zijn of je onheus hebben bejegend, bijvoorbeeld je eigen vader en moeder of eerdere partners.
Dan herhaal je dus onwillekeurig wat jij uit het verleden kent en wat je gewend bent.
Vrij
Je bent dan dus zelf niet helemaal vrij om op een gelijkwaardige manier een liefdesrelatie aan te gaan. Alleen jij ziet vooral waarom je partner niet volmaakt is en heb minder oog voor je eigen verstrikkingen.
Ook als je goed in staat bent te benoemen waar het bij jou partner in zjn/ haar jeugd allemaal scheef is gegaan, dat betekent nog niet dat je op een beter of vrijer nivau functioneert dan de partner die jij tegen wil en dank probeert te veranderen.
Wat wel?
Zodra je voelt dat je de neiging krijgt om je partner ergens van te beschuldigen, richt je je aandacht op jezelf. Als het nodig is, kun je proberen te ontdekken waarom jouw aandacht is afgeleid. Wat is het dat jij zelf uit de weg probeert te gaan? Je kunt kijken naar je eigen bagage, je kunt bepaalde methodieken inzetten om gevoelens te transformeren of meer inzicht te krijgen.
Je kunt kijken naar je eigen wensen en verlangens en NU zelf een begin maken met het vervullen ervan en je zelfstandigheid aanboren. Je kunt verantwoordelijkheid nemen door uit het beschuldigen te stappen en werkelijk contact te maken met je partner. Je kunt ook aanvaarden dat je ontevreden bent, een potje zit te projecteren en toch nog niet helemaal in staat bent om je leven zo vorm te geven als jij zou willen.
Als je sprookje is veranderd in een nachtmerrie, schudt dan jezelf wakker, je hebt meer macht dan je denkt om de beleving van je eigen situatie te veranderen.
Wil je hier wat mee doen? Kom naar de workshop ‘Verbeter je relatie, begin bij jezelf‘.
Heggenmus-vrouwtjes gaan ‘vreemd’ met het meest krachtige mannetje in de buurt. Als een vrouwtje een nestje wil, zoekt een zorgzaam mannetje uit, waarvan ze verwacht dat hij trouw is en een goede vader. Samen gaan ze aan de slag om dat nestje te bouwen. Terwijl ze zo heen en weer vliegen met strootjes en takjes, zorgt het heggemus vrouwtje ervoor dat ze ook paart met het meest krachtige ‘macho’-heggemus mannetje in de buurt.
Dat mannetje verwijdert vaak voor de paring met zijn snavel het zaad van zijn voorganger, maar soms doet het vrouwtje dat ook zelf. Dat betekent dat de vogels echt zelf invloed proberen uit te oefenen op hun nageslacht. Het heggenmus-vrouwtje krijgt op deze manier ‘the best of both worlds’: krachtig nageslacht dat wordt opgevoed door een zorgzame man.
Ontrouw
Het zorgzame mannetje weet van niets en doet zijn uiterste best voor ‘zijn’ jongen. De vogels zijn na een week of zes gevlogen en denken niet meer terug aan hun jeugd, dus waarschijnlijk is deze oplossing voor hen alleen maar goed. Ze krijgen immers een optimale combinatie van ‘nature’ en ‘nurture’.
Mensen
Heggenmus-gedrag is mensen niet vreemd. Onderzoeken varieren van één op de tien tot een op de tweehonderd kinderen die op deze manier zijn verwekt en opgroeien bij een vader die niet de hunne is.Bij mensen heeft dergelijk gedrag waarschijnlijk een grotere impact op de kinderen: die zullen diep van binnen voelen dat ze er niet helemaal bijhoren en misschien herkennen ze zich ook niet echt in hun ‘eigen’ vader.
Debat
Het is bijzonder dat wanneer er gesproken wordt over ontrouw in relaties, de zwangerschappen die daar een gevolg van zijn, onbesproken blijven. Blijkbaar is het zowel voor mannen als voor vrouwen toegestaan. Dat vrouwen zwanger kunnen worden van een ander dan hun echtgenoot, wordt eenvoudigweg doodgezwegen. Dat mannen buiten de deur kinderen verwekken, wordt volkomen normaal gevonden. Zelfs koningin Juliana moest het zich laten welgevallen dat haar man maar liefst bij twee andere vrouwen kinderen kreeg. Niemand die het een schande vond dat Bernard de vrouw met de hoogste positie in ons land op die manier ‘onteerde’.
Vroeger leken mensen in hun gedrag vaak op zwanen. Ze kozen elkaar voor een heel leven. Hun bereidheid om zich in te zetten voor de relatie was zo groot, dat ze samen moeilijkheden en verschillen overwonnen.
Er waren tijden van verwijdering, tijden van bittere eenzaamheid zelf, maar op een gegeven moment werd dat beiden te veel en besloten ze er alles op alles op te zetten om elkaar weer te vinden, om de basis van hun relatie terug te vinden.
Uit elkaar gaan
Tegenwoordig kiezen mensen in de eenzaamheid die kenmerkend is voor een periode van relatie-droogte veel vaker voor de optie om uit elkaar te gaan. Het lijkt dan vaak ook de beste optie, er is geen weg meer terug, partners zijn al te ver uit elkaar gegroeid.
Schade
We weten dat onze kinderen er schade van zullen ondervinden, dat ze er mogelijk hun hele leven hinder van ondervinden en zelf minder goed zullen zijn in het aangaan van relaties. Toch weerhoudt ons dat er niet van om te scheiden. We doen het collectief. Iedereen vanuit een eigen, persoonlijke motivatie.
Gevolgen
We zien de gevolgen van de vele scheidingen duidelijk om ons heen. Soms is het er inderdaad beter op geworden, maar vaak zie je ook verbittering en veel verdriet. Vrouwen die zich miskend voelen, vaders die hun kinderen verschrikkelijk missen. We zien vrouwen die in hun eentje gezinnen draaiend moeten zien te houden.
Beter
Uit elkaar gaan, is beter is dan voortdurend ruzie blijven maken waar de kinderen bij zijn. Dan niet tot je recht komen in je relatie. Maar het is nog beter om je relatie goed te houden. Om ervoor te zorgen dat het niet zo uit de hand loopt. Om te leren tijdig samen in te grijpen. Om de signalen van een verslechterende relatie eerder te gaan waarnemen en uit liefde voor elkaar te besluiten om je relatie te verdiepen en verder te groeien. Kortom, om allebei in de spiegel te kijken, je slechte kanten onder ogen te zien en sommige dingen daadwerkelijk te veranderen.
Bijzondere liefde
De trouw van de zwaan genereert een bijzonder soort liefde. Waarin je houdt van de goede en de slechte kanten in jezelf en in de ander. Waarin je een gezamenlijke geschiedenis hebt. En hebt gebouwd aan een stabiele basis voor jezelf, met een passend voelende balans tussen afhankelijkheid en onafhankelijkheid.
